Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu tarafından alınan 2024/2809 esas ve 2025/539 karar numaralı kararda, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 80. maddesi üzerinde durulmuştur. Karara göre:
Prime Esas Kazançlar: Kanunun 80. maddesi, belirli ödemelerin prime esas kazanca tabi tutulmayacağını belirtmektedir. Ancak, ayni yardım yerine geçmek üzere yapılan nakdi ödemelerin prime esas kazanca tabi olduğu ifade edilmiştir.
Yemek Yardımının Tanımı ve Kapsamı
• Yemek Yardımı: İşverenler tarafından çalışanların beslenme ihtiyacını karşılamak amacıyla sağlanan aynî (doğrudan yiyecek olarak) veya nakdî (nakit şeklinde) yardımlardır. Bu yardımlar, bireylerin sağlıklı beslenmesini sağlamaya yönelik sosyal desteklerdir.
Ayni ve Nakdî Yardım Arasındaki Farklar
- Ayni Yardım:
o Yemek hizmeti sunan lokantalarda yemek bedeli ödemesi amacıyla kullanılan yemek kartları, çekleri veya kuponları ile sağlanan yardımlardır.
o Bu tür yardımlar, çalışanların beslenme ihtiyaçlarını doğrudan karşılamak için kullanılır ve prime esas kazanca tabi tutulmaz. - Nakdî Yardım:
o İşveren tarafından doğrudan çalışana nakit verilmesi ya da her yerde kullanılabilen kartlar aracılığıyla sağlanan yardımlardır.
o Nakdî yardımın belirli bir kısmı, yıllar itibarıyla belirlenen tutarları aşarsa, prime esas kazanca dâhil edilir.
Yasal Düzenlemeler
• 5510 Sayılı Kanun’un 80. Maddesi:
o Yemek yardımının aynî olarak yapılması durumunda, bu yardımın tamamı prime esas kazanca tabi tutulmaz.
o Nakdî olarak yapılan yemek yardımı için, her yıl belirlenen tutar dışında kalan kısımlar prime esas kazanca dâhil edilir.
Uygulamada Karşılaşılan Sorunlar
• İşverenin yemek yardımlarını üçüncü şahıslara ait restoranlarda verip, bu bedeli nakden ödemesi durumunda, bu yardımın “ayni yardım” olarak değerlendirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
• Ancak, yemek kartlarının sadece yemek bedeli ödemeleri için kullanılmasına dair düzenlemeler ve uygulamalar, çoğu zaman hukuka aykırı olarak nakdi yardım olarak kabul edilmektedir.
Sonuç
Danıştay tarafından verilen kararda, yemek yardımlarının niteliği ve hangi koşullarda aynî ya da nakdî olarak değerlendirileceği net bir şekilde belirlenmiş, bu yardımların sosyal yardım niteliği taşıdığı ve bu nedenle prime esas kazanç dışında tutulması gerektiği ifade edilmiştir. Yönetmelik ve genelgelere getirilen düzenlemelerin hukuka uygun olmadığına karar verilmiştir.
*İş bu yazı yalnızca hukuki bilgilendirme niteliğinde olup, veri işleme süreçlerinin her bir şahıs/kurum bakımından özel olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirtmek isteriz. Ayrıca detaylı bilgi için hukuk büromuza info@sahinpartners.com uzantılı mail adresimizden ulaşabilirsiniz.
#işhukuku #yemekkartı #kıdemtazminatı #işhukukuavukatı #şirketavukatı #işdavası
